तद्भव एवं तत्सम शब्द

                          

                                      तद्भव एवं तत्सम शब्द                       तत्सम                              तद्भव

क्षीर                                                    खीर
क्षोदन                                                खोदना
क्षुर                                    खुर
शण्ड                                  बैल
श्याल                                साला
शाक                                सब्जी
सूचि                                 सुई
स्तोक                               थोड़ा
स्कंधभार                         कहार
वर्द                                   बैल
वर्ति                                  बत्ती
राजा                                राय
राज्ञी                                 रानी
रजनी                                वर्षा
लवण                                नमक
लक्ष                                   लाख
यत्र                                    यहाँ
मल                                   मैल
मण्डूक                              मेंढक
मृतिका                             मिट्टी
बधिर                               बहरा
प्रतिवेशी                           पड़ोसी
प्रस्तर                               पत्थर
पृष्ठ                                 पीठ
पार्श्व                                 पास
प्रत्यभिज्ञान                      पहचान
निम्ब                               नीम
नवति                                नब्बे
नकुल                                नेवला
धात्री                                 दाई
दधि                                  दही
दमन                                दबाना
तिथिवार                          त्यौहार
जमाता                             दामाद
जम्बु                                जामुन
चार्णक                             चना
गोधूम                              गेहू
गर्गर                                 गागर (मटका)
गौर                                  गोरा
ग्रामकार                           गँवार
ख़ाति                                 खाई
कदली                              केला
कंकण                               कंगन
कर्तन                                काटना
कण्टक                            कांटा
कपोत                               कबूतर
कर्पट                                 कपड़ा
कछप                                कछुआ
कत्यागृह                           कचहरी
कुक्षी                                  कोख
कंकती                               कंघी
कूर्दन                                 कूदना
कास                                   खांसी
कटाह                                 कढ़ाह
आभीर                                अहिर
अद्य                                  आज
अवट                                   आठ
अट्टालिका                           अटारी
अक्षत                                  चावल
अक्ष                                     आँख
अग्रपद                                अगुआ
आमलक                             आंवला
जंभ                                      जबड़ा
तुंड                                       ठुड्डी
चिक्कण                              चिकना
टिक                                     डिग
महार्घ                                   महंगा
वक                                      बगुला
द्विवेदी                                दुबे
द्युतकारिक                        जुआरी
अग्रणी                                अगाडी
आत्मा                                आप
चित्रकार                               चितेरा
चित्रक                                  चीता
सौराष्टक                             सोरठा
स्तन                                    थन
परीक्षा                                  परख
त्रिकाष्ठ                              टिकठी
कपर्दिका                              कौड़ी
कांस्यकार                             कसार
आखेट                                  अहेर
उपाध्याय                            ओझा
अशीति                                 अस्सी
अमृत                                  अमिय
प्रस्वेद                                   पसीना
पार्श्ववती                              पडोसी
कषपट्टिका                            कसौटी
कर्तरी                                   कैची
कंडुर                                     करेला
किंचित                                 कुछ
गंभीर                                   गहरा
गृहणी                                   घरनी
त्रुट                                        टूट
दृष्टि                                     दीठि
कषपट्टिका                            कसौटी
कर्तरी                                   कैची
धृष्टता                                  ढिठाई
पंडित                                     पाँड़े
शैक्ष्य                                     सीख
स्थापन                                  ठप्पा
उपालम्भ                              उलाहना
अक्षवाट                               अखाडा
पाश                                       फन्दा
पूपालिका                               पूड़ी
क्षुरप्र                                      खूरपा
गृष्ट                                       घूँट
मशक                                    मच्छर
महिष                                     भैंस
कंदुक                                    गेंद
छत्रिय                                   खत्री
गुफ्फ़                                   गूथन
गजेंद्र                                    गयन्द
चतुष्क                                  चौक
चुम्बन                                  चूमना
द्विपर                                  दुपट्टा
द्युतम                                  जुआ
पर्ण                                        पान
प्रतिवास                                पड़ोस
पर्यंक                                     पलंग
स्पर्श                                      परस
भगिनीपति                           बहनोई
मकर                                     मगर
वीरवनिता                             मैयरबानी
मर्कटक                                मकड़ी
यव                                         जौ
यूथ                                        जत्था
शकट                                    छकड़ा
श्वश्री                                      सास

एक टिप्पणी भेजें

0 टिप्पणियाँ